Camera phạt nguội hoạt động như thế nào? Thuật toán AI "bắt" lỗi ra sao?

Ngày 13/06/2025 • 9 phút • Thể loại: Công Nghệ

Hệ thống "Mắt thần" trên đường phố

Bạn đã bao giờ thắc mắc tại sao mình vừa vượt đèn đỏ trong đêm tối mịt mùng, hay chạy quá tốc độ trên một đoạn cao tốc vắng vẻ mà vài ngày sau vẫn nhận được giấy báo phạt nguội tận nhà? Đó chính là sức mạnh của hệ thống Camera giám sát giao thông ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI).

Các loại Camera giám sát phổ biến

Hiện nay, trên các tuyến đường được trang bị 3 loại camera chính, phối hợp nhịp nhàng với nhau:

  • Camera đo tốc độ: Thường tích hợp sẵn radar hoặc laser. Tốc độ quét cực nhanh, có thể đo chính xác vận tốc của xe đang chạy ở tốc độ trên 200km/h.
  • Camera nhận diện đèn tín hiệu (ANPR): Lắp đặt tại các ngã tư. Camera này kết nối trực tiếp với tủ điều khiển đèn giao thông. Ngay khi đèn chuyển sang đỏ, hệ thống bắt đầu ghi hình. Nếu phát hiện chuyển động đi qua vạch dừng, AI sẽ chụp liên tiếp 3-4 bức ảnh để tạo thành chuỗi bằng chứng.
  • Camera giám sát làn đường: Phát hiện xe đi sai làn, đỗ sai quy định hoặc đi ngược chiều.

Thuật toán AI đọc biển số (ALPR) hoạt động thế nào?

Quy trình xử lý hình ảnh diễn ra trong chưa tới 0.1 giây:

  1. Phát hiện chuyển động: Cảm biến nhận diện có xe lọt vào khung hình.
  2. Xác định vị trí biển số: AI vẽ một khung bao quanh khu vực có khả năng là biển số xe.
  3. Cân bằng sáng & Chống nhòe (De-blurring): Ngay cả trong điều kiện ngược sáng, đèn pha rọi trực tiếp, hay ban đêm, camera hồng ngoại (IR) vẫn chụp rõ nét các con số.
  4. Nhận diện ký tự (OCR): AI tách từng chữ cái và con số để chuyển thành văn bản (text).

Các "mẹo vặt" che biển số có hiệu quả?

Nhiều tài xế rỉ tai nhau các cách đối phó như dán băng dính làm số 8 thành số 3, bôi bùn đất, dán lá cây che một phần... Tuy nhiên, điều này lợi bất cập hại.

Thứ nhất, thuật toán AI hiện nay được huấn luyện trên hàng triệu mẫu biển số bị mờ/che, nó có khả năng suy luận ký tự bị khuyết dựa trên các nét còn lại. Thứ hai, hệ thống sẽ đối chiếu chéo màu xe, loại xe với cơ sở dữ liệu đăng kiểm. Thứ ba quan trọng nhất, hành vi cố tình che lấp, làm mờ biển số khi bị CSGT tuần tra phát hiện sẽ bị phạt rất nặng (từ 4-6 triệu đồng đối với ô tô).