Hệ thống trừ điểm giấy phép lái xe ở Việt Nam sẽ hoạt động thế nào?

Hệ thống trừ điểm giấy phép lái xe ở Việt Nam sẽ hoạt động như thế nào?

Từ ngày 01/01/2025, Việt Nam sẽ chính thức áp dụng hệ thống trừ điểm giấy phép lái xe (GPLX) theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15. Theo đó, mỗi GPLX sẽ có 12 điểm ban đầu, và người lái xe sẽ bị trừ điểm tương ứng với mức độ vi phạm giao thông. Mục tiêu là nâng cao ý thức chấp hành luật, góp phần giảm thiểu tai nạn trên đường bộ.

Cơ sở pháp lý và thời điểm áp dụng

Hệ thống trừ điểm GPLX là một điểm mới quan trọng được quy định tại Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, đã được Quốc hội thông qua ngày 27/6/2024. Luật này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2025 trên phạm vi cả nước.

Nguyên tắc hoạt động của hệ thống trừ điểm

Hệ thống trừ điểm GPLX hoạt động dựa trên các nguyên tắc cơ bản sau:

• Mỗi giấy phép lái xe sẽ được cấp 12 điểm ban đầu, được lưu trữ trên hệ thống cơ sở dữ liệu quản lý giao thông.
• Điểm sẽ bị trừ khi người lái xe vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Số điểm trừ tùy thuộc vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm.
• Việc trừ điểm GPLX là một biện pháp quản lý độc lập, không thay thế các hình thức xử phạt khác như phạt tiền hay tước quyền sử dụng GPLX.
• Dữ liệu về điểm trừ sẽ được cập nhật vào hệ thống ngay sau khi quyết định xử phạt có hiệu lực thi hành và người vi phạm được thông báo.

Mức trừ điểm cụ thể và các hành vi vi phạm

Các mức trừ điểm cụ thể cho từng hành vi vi phạm sẽ được chi tiết trong Nghị định 168/2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Theo thông tin ban đầu, mức trừ điểm có thể dao động từ 2 đến 10 điểm tùy lỗi.

• Các lỗi vi phạm bị trừ 2 điểm có thể kể đến như: đi vào làn thu phí tự động không đủ điều kiện, dừng đỗ xe sai quy định, chạy quá tốc độ từ 10 - 20 km/h.
• Lỗi bị trừ 4 điểm bao gồm: sử dụng điện thoại khi lái xe, chạy quá tốc độ từ 20 - 35 km/h, không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu giao thông.
• Các vi phạm nghiêm trọng hơn như điều khiển xe trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt mức quy định có thể bị trừ tới 10 điểm.

Phục hồi điểm và xử lý khi bị trừ hết điểm

Hệ thống cũng có cơ chế phục hồi điểm, khuyến khích người lái xe tuân thủ luật giao thông:

• Nếu trong thời hạn 12 tháng liên tục kể từ ngày bị trừ điểm gần nhất mà GPLX chưa bị trừ hết điểm và không phát sinh vi phạm mới, người lái xe sẽ được phục hồi đủ 12 điểm.
• Trường hợp GPLX bị trừ hết 12 điểm (về 0 điểm), người lái xe sẽ không được phép điều khiển phương tiện giao thông đường bộ bằng GPLX đó.
• Sau thời hạn tối thiểu 06 tháng kể từ ngày bị trừ hết điểm, người lái xe có thể tham gia kiểm tra lại kiến thức pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ do lực lượng Cảnh sát giao thông tổ chức. Nếu đạt yêu cầu, GPLX sẽ được phục hồi đủ 12 điểm.

Giấy phép lái xe cũ và kết nối VNeID

Đối với các GPLX được cấp trước ngày 01/01/2025, chúng vẫn tiếp tục có giá trị sử dụng theo thời hạn ghi trên bằng. Điểm trên GPLX sẽ được giữ nguyên khi đổi, cấp lại hoặc nâng hạng bằng lái. Để thuận tiện cho việc theo dõi số điểm và tình trạng GPLX, Cục Cảnh sát giao thông khuyến nghị người dân nên cập nhật và kết nối thông tin GPLX với ứng dụng VNeID.

Các câu hỏi thường gặp về hệ thống trừ điểm GPLX

Trừ điểm giấy phép lái xe có thay thế phạt tiền không?

Không, việc trừ điểm GPLX là biện pháp quản lý độc lập, được áp dụng song song với các hình thức xử phạt vi phạm hành chính như phạt tiền hoặc tước quyền sử dụng GPLX.

Tôi có thể kiểm tra số điểm còn lại trên giấy phép lái xe ở đâu?

Dữ liệu về điểm GPLX sẽ được cập nhật trên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia. Người dân có thể theo dõi qua các kênh chính thức của Bộ Công an, bao gồm ứng dụng VNeID khi hệ thống chính thức đi vào hoạt động.

Nếu bị trừ hết điểm, sau 6 tháng tôi có được lái xe ngay không?

Không, sau ít nhất 6 tháng kể từ ngày bị trừ hết điểm, bạn cần tham gia và đạt yêu cầu trong bài kiểm tra kiến thức pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ do Cảnh sát giao thông tổ chức để được phục hồi 12 điểm và tiếp tục lái xe.

Hệ thống trừ điểm GPLX là một bước tiến quan trọng nhằm xây dựng văn hóa giao thông an toàn và ý thức chấp hành pháp luật tốt hơn. Để không bị trừ điểm oan và cập nhật các thông tin về luật giao thông mới nhất, hãy thường xuyên truy cập tracuuphatnguoi.org để tra cứu phạt nguội và tìm hiểu các kiến thức xe cộ hữu ích.