Xe Cho Thuê Tự Lái Bị Phạt Nguội: Chủ Xe Hay Khách Thuê Phải Nộp Phạt?

Dịch vụ cho thuê ô tô, xe máy tự lái đang nở rộ, mang lại sự tiện lợi cho khách hàng nhưng đồng thời cũng kéo theo cơn đau đầu không hề nhỏ cho các chủ xe: Xe cho thuê dính phạt nguội, ai là người đóng tiền?

Có không ít trường hợp chủ cơ sở cho thuê tá hỏa khi đưa xe đi đăng kiểm mới phát hiện xe gánh hàng loạt biên bản vi phạm từ khách thuê trước đó. Vậy pháp luật quy định thế nào về vấn đề này và làm sao để chủ xe tự bảo vệ mình?

1. Nguyên tắc xử lý vi phạm: "Ai làm nấy chịu"

Về mặt nguyên tắc pháp lý, Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định rất rõ: Cá nhân, tổ chức nào thực hiện hành vi vi phạm thì cá nhân, tổ chức đó phải bị xử phạt.

Nghĩa là, nếu khách thuê xe lái xe vượt đèn đỏ, chạy quá tốc độ và bị camera ghi lại, thì khách thuê chính là người phải chịu trách nhiệm nộp tiền phạt nguội và chịu các hình thức phạt bổ sung (như tước bằng lái).

Tuy nhiên, "cái khó" nằm ở quy trình thực tiễn. Khi hệ thống camera trích xuất biển số, Giấy thông báo nộp phạt luôn được gửi về địa chỉ của Chủ phương tiện (tức là chủ cơ sở cho thuê) dựa trên dữ liệu đăng ký xe, chứ không gửi cho khách.

2. Chủ xe phải làm gì để "đá bóng" trách nhiệm về đúng người vi phạm?

Khi nhận được thông báo nộp phạt, nếu chủ xe không chứng minh được mình không phải là người điều khiển phương tiện lúc vi phạm, cơ quan chức năng sẽ mặc định chủ xe là người phải đóng phạt.

Để yêu cầu người thuê nộp phạt, chủ xe cần thực hiện các bước sau:

• Cầm theo Giấy thông báo phạt nguội đến cơ quan CSGT.
• Cung cấp bằng chứng hợp pháp chứng minh xe đang được cho thuê tại thời điểm xảy ra vi phạm. Bằng chứng này bao gồm: Hợp đồng cho thuê xe (có chữ ký xác nhận của hai bên, ghi rõ ngày giờ giao nhận xe), Bản sao GPLX và CMND/CCCD của người thuê.
• Cơ quan chức năng sẽ căn cứ vào hồ sơ này để mời người thuê xe lên làm việc và ra quyết định xử phạt đúng người.

3. Cách bảo vệ quyền lợi dành cho chủ cơ sở cho thuê xe tự lái

Để không phải "chạy theo đòi nợ" khách hay phải tự bỏ tiền túi ra đóng phạt, các chủ kinh doanh cần thiết lập một quy trình chặt chẽ, ứng dụng công nghệ tra cứu phạt nguội vào khâu giao nhận xe:

Thứ nhất: Ràng buộc chặt chẽ trong hợp đồng

Hợp đồng thuê xe bắt buộc phải có điều khoản rõ ràng về trách nhiệm nộp phạt nguội. Yêu cầu khách hàng đặt cọc một khoản tiền nhất định (ngoài tiền thuê xe) để dự phòng cho các lỗi phạt nguội phát sinh sau này.

Thứ thứ hai: Tra cứu phạt nguội ngay khi trả xe

Khi khách mang xe đến trả, trước khi tất toán hợp đồng và trả lại tiền cọc, chủ xe phải ngay lập tức lên mạng để kiểm tra phạt nguội ô tô. Truy cập các website tra cứu phạt nguội nhanh như `tracuuphatnguoi.org`, nhập biển số để check lỗi nóng.

Thứ ba: Giữ lại tiền cọc sau khi trả xe (15 - 30 ngày)

Vì dữ liệu phạt nguội từ hệ thống camera thường mất từ 3-15 ngày (thậm chí lâu hơn) mới được cập nhật lên hệ thống tra cứu phạt nguội toàn quốc, chủ xe không nên trả toàn bộ tiền cọc ngay lúc nhận xe. Hãy thỏa thuận giữ lại một phần tiền cọc trong khoảng 15-30 ngày.

Sau thời gian đó, bạn hãy tự check phạt nguội lại một lần nữa. Nếu hệ thống báo "Không có lỗi", lúc đó mới chuyển trả lại phần cọc này cho khách.

Kết luận: Kinh doanh xe tự lái luôn đi kèm rủi ro pháp lý. Tuy nhiên, nếu biết tận dụng các công cụ tra cứu vi phạm giao thông trực tuyến để giám sát, chủ xe hoàn toàn có thể chủ động kiểm soát tình hình, tránh cảnh "quýt làm cam chịu".